Paradoksalna zależność: języki bardziej zróżnicowane tam, gdzie mniej zróżnicowane geny

6 maja 2026, 07:31

Ludzkie języki w niezwykłym stopniu różnią się między sobą. Jedne stawiają czasownik na początku zdania, inne na końcu, jeszcze inne w środku. Jedne posługują się tonami, inne nie. Jedne opisują „palec” i „dłoń” tym samym słowem, inne mają odrębne pojęcia. Dlaczego ta różnorodność jest tak nierównomiernie rozłożona na mapie świata? Dlaczego jedne regiony są prawdziwymi mozaikami językowymi, a w innych dominuje jeden wzorzec? Odpowiedź, jak pokazują badania opublikowane właśnie na łamach PNAS, tkwi w genetyce mieszkańców poszczególnych obszarów.



Przeciwcukrzycowy nabiał

6 lipca 2006, 18:36

Dieta zawierająca niskotłuszczowe produkty mleczne może u kobiet obniżyć ryzyko cukrzycy typu 2. Chociaż cała seria ostatnich badań sugeruje, że menu obfitujące w nabiał może zmniejszyć prawdopodobieństwo nadwagi oraz rozwinięcia się zespołu oporności na insulinę, eksperymenty testujące związek między tymi czynnikami a ryzykiem cukrzycy są nieliczne — odnotowuje dr Simin Liu z UCLA (University of California Los Angeles).


Czuły czarny krzem

14 października 2008, 11:12

W ramach nowych badań grupa Mazura zajęła się m.in. bombardowaniem powierzchni krzemowego plastra silnymi impulsami lasera w obecności sześciofluorku siarki. W efekcie uzyskano czarny krzem.


Cenny staruszek

30 marca 2010, 10:47

Wielu kierowców narzeka na współczesne samochody twierdząc, że są bardzo awaryjne w porównaniu z modelami sprzed lat. Historia pojazdu, który wkrótce trafi na aukcję, wydaje się potwierdzać tę opinię.


Odkryto najstarszy zabytek chrześcijański?

28 lutego 2012, 14:02

Kamera opuszczona do nietkniętego grobu w Jerozolimie, który pochodzi z I wieku n.e. dostarczyła pierwszych archeologicznych dowodów na istnienie w tym czasie wyznawców chrześcijaństwa. Na zdjęciach widać kamienne ossuaria, a na nich grecką inskrypcję oraz wyrzeźbioną scenę zinterpretowaną jako chrześcijańska.


System binarno-dziesiętny z Mangarevy

17 grudnia 2013, 11:31

Wydaje się, że Polinezyjczycy zamieszkujący wyspę Mangareva "wynaleźli" system binarny przed jego opracowaniem przez Leibniza. Przypomnijmy, że system binarny wykorzystuje kolejne potęgi cyfry 2 oraz ich pozycję w zapisie.


Oskarżony po telefonie do telewizji

20 października 2015, 05:33

Amerykańskie władze aresztowały i oskarżyły o zabójstwo mężczyznę, który zadzwonił do jednej ze stacji telewizyjnych w Milwaukee i zaczął omawiać sprawę dziewczyny zamordowanej przed ponad 30 laty.


Niesporczaki, ostatni Ziemianie

14 lipca 2017, 11:34

Niesporczaki będą ostatnimi zwierzętami, które przetrwają na Ziemi. Wyginą dopiero wówczas, gdy przestanie istnieć nasze Słońce. Nowe badania przeprowadzone przez naukowców z Uniwersytetu w Oxfordzie i Uniwersytetu Harvarda wskazują, że te niezwykłe zwierzęta są w stanie przetrwać wszelkie katastrofy, a gatunek będzie istniał jeszcze przez wiele miliardów lat.


Rzymianie zanieczyszczali atmosferę bardziej, niż sądziliśmy

9 maja 2019, 11:01

Nowe badania rdzeni lodowców z Mont Blanc wykazały, że działalność górnicza starożytnych Rzymian co najmniej 10-krotnie zwiększyła koncentrację ołowiu w powietrzu. Rzymianie zanieczyszczali powietrze bardziej i na dłużej, niż dotychczas przypuszczano.


Pierwszy 'hotel' Ameryki? Już 30 000 lat temu ludzie bywali w pewnej meksykańskiej jaskini

23 lipca 2020, 04:58

Moment przybycia pierwszych ludzi do Ameryki wciąż budzi gorące spory naukowe. Od pewnego już czasu wiemy, że popularna przez dziesięciolecia teoria, iż kultura Clovis była pierwszą rozwiniętą kulturą Ameryk, jest nie do utrzymania. Najnowsze badania, i to przeprowadzone w meksykańskiej jaskini, wskazują, że ludzie przybyli do Ameryki nawet 20 000 lat przed pojawieniem się kultury Clovis.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk